Art Brut in de tuin van het Rijksmuseum

Nadat ik weer een paar weken in het prachtige Málaga had vertoefd, brak dit weekend toch het moment aan dat ik naar mijn geliefde geboortestad Amsterdam terug zou keren. Terwijl mijn vliegtuig zaterdagmiddag de daling inzette en we laag over de Noordzee en de Nederlandse kust vlogen had ik prachtig uitzicht over het typerende Hollandse landschap. Het deed me denken aan mijn Travel Tales van enkele weken geleden waarbij ik over de 17de eeuwse landschapsschilderijen en het Hollandse Licht schreef (klik hier voor mijn recente verhaal hierover). Eigenlijk gelijkertijd besloot ik om direct deze week weer naar het Rijkmuseum te gaan om dit soort kunst weer eens te bewonderen.

Toen ik gisteren de daad bij het woord voegde en met mijn dochters naar het Rijksmuseum ging, werd ik nog voor dat ik bij de museumentree was al direct verrast door een bijzondere tentoonstelling. In de tuin van het Rijks was namelijk een tijdelijke tentoonstelling te zien met beelden van de beroemde Franse kunstenaar Jean Dubuffet (1901-1985). Chloé en Alizia renden meteen op de opvallende sculpturen af en wij genoten gezamenlijk van de prachtige kunstwerken. De beelden van Dubuffet vallen op door hun gefragmenteerde opbouw en hun primaire kleuren wat het een feest maakt om naar te kijken.


Het is bekend dat Dubuffet tijdens zijn artistieke leven onder meer een grote belangstelling voor tekeningen van kinderen had en ik vraag me dan ook af dat dit de reden is dat mijn dochters zo enthousiast zijn van zijn kunstwerken. De sculpturen in de tuin van het Rijks lijken een soort reuzen uit sprookjes of hebben iets weg van rotsen die tijdelijk tot leven zijn gekomen en vervolgens zijn ‘bevroren’. Dubuffet noemde zijn kunst Art Brut en dat kwam niet alleen door de stijl van zijn werk maar ook door het materiaalgebruik. Bij zijn beeldhouwwerken gebruikte hij met name polyester en bij zijn schilderijen hanteerde hij niet alleen verf maar ook zand, modder, klei, asfalt, glas en allerlei andere niet gangbare materialen om mee te schilderen.

Mijn dochters ontdekten trouwens dat naast de sculpturen van Dubuffet in de Rijksmuseumtuin ook nog wat klimrekken van de vermaarde architect Aldo van Eyck stonden en die moesten natuurlijk ook nog even uitgeprobeerd worden (klik hier een ouder verhaal van mij hierover). Ik kwam er ondertussen achter dat in het nabijgelegen Stedelijk Museum ook een tijdelijke expositie was met werk van Dubuffet. Het ging hier met name om zijn werk op doek en papier. 


Ik besloot om mijn geplande bezoek aan het Rijksmuseum even uit te stellen en hiervoor in de plaats naar het Stedelijk te gaan.

Hoe mooi was het om op deze manier een nog uitgebreider beeld van Dubuffet te krijgen.

In het Stedelijk Museum was het heerlijk rustig en toen we de zaal met de Dubuffet-tentoonstelling kwamen kregen Alizia en Chloé direct het ‘feest van herkenning’. Hun nieuwe kunstheld was zogezegd in de smaak gevallen en bij de typerende ‘mannetjes’ op de schilderijen van Dubuffet, die inderdaad veel weg hadden van de figuren die zij zelf vaak tekenden, hadden mijn dochters zelfs een liedje bedacht. Er werd rustig en ingetogen door mijn meiden gezongen in de museumzalen en ik werd er helemaal blij van.

Tenslotte viel hen nog een heel grappig geschilderd hoofd op, dat inderdaad voldeed aan de term Art Brut. De verf voor dit ‘portret’ was aangelengd met gips en leek hierdoor meer een reliëf of sculptuur dan een schilderij. We moesten er om lachen en dachten eerst dat het een fantasiefiguur was. Echter toen we de wegliepen en we bij de ingang van de expositie een gigantische foto van Jean Dubuffet zelf zagen kwamen we erachter dat het genoemde sculpturale werk dat we zojuist gezien hadden wel om een zelfportret moest gaan. 


Dubuffet had ook een groot rond kaal hoofd met half-open mond met ongelijke tanden. Het geschilderde zelfportret en het gefotografeerde gezicht van Dubuffet zullen mijn dochters en ik niet snel meer vergeten.

 

Marcel Verhoeven, Europakenner

verhoeven@kunststad.nl


Klik op de afbeeldingen in het verhaal om ze te vergroten.

Wilt u met ons mee op reis? Klik dan op het logo van KUNSTSTAD voor meer informatie.